Zijn wij slim genoeg?

Spreeuwen zwermen met grote aantallen (variërend van enkele honderden tot enkele honderdduizenden), in een 3D-wereld, met veel lawaai en razend snel (gemiddeld ± 38 km/u). We weten inmiddels uit onderzoek dat spreeuwen tijdens het zwermen zeven andere spreeuwen in de gaten houden. Als ik dit vertel tijdens training en workshops denken de meeste mensen dat dit maar een zeer beperkt aantal is. Tot ik ze zelf laat zwermen!

Tijdens de oefening op een grote open plek laat ik groepen mensen zwermen volgens bijna dezelfde regels als zwermende spreeuwen. We doen dit echter met een beperkt groepje (10 tot 30 mensen), op een plat vlak (een 2D-wereld) , in relatieve stilte en lopend (± vijf km/u). Zelfs onder deze zeer simpele omstandigheden, blijken mensen het heel moeilijk te vinden om één persoon in de gaten te houden. Met onze eendimensionale aandachtspanne is het maar goed dat wij geen spreeuwen zijn.

Ik moet dan altijd denken aan de primatoloog Frans de Waal die vijf jaar geleden het gedenkwaardige boek schreef “Zijn we slim genoeg om te weten hoe slim dieren zijn”. Hij breekt enerzijds een lans voor de intelligentie van dieren. Anderzijds laat hij ook zien dat wij mensen helemaal niet zo slim zijn als we zelf denken. En misschien gaat Frans de Waal daarin niet ver genoeg. Misschien had de titel veel korter gekund.

Gezien de enorme uitdagingen die we voor onszelf hebben gecreëerd in het huidige tijdsgewricht, en de vaak eendimensionale oplossingen die ik lees en hoor, vraag ik mij oprecht af: Zijn we slim genoeg? Moeten we niet juist ophouden onze eigen intelligentie te verheerlijken en te kijken naar de veel slimmere natuurlijke intelligentie om ons heen? Wellicht is het dan mogelijk het eendimensionale te overstijgen en mogen we hopen ooit de zeven te halen.

Naar het overzicht
Natuurlijk organiseren is gebaseerd op werkende voorbeelden voortgekomen uit 3,95 miljard jaar experimenteren

De natuur als spiegel voor mens en organisatie

  • Aanpassen

    Natuurlijk aanpassen is het primaire proces in de natuur.

  • communicatie

    Natuurlijk communiceren beïnvloedt gedrag.

  • Leiderschap

    Natuurlijk leiderschap is onontbeerlijk, maar kent vele gedaanten.

  • Samenspel

    Natuurlijk samenspel is de belangrijkste stuwende kracht in de natuur.